Opis książki:

Pierwsza publikacja całościowo przedstawiająca zagadnienia anestezji i intensywnej terapii oraz problemy leczenia bólu, napisana wyłącznie przez polskich Autorów. Zawarto w niej tematy z zakresu anestezjologii ogólnej i szczegółowej z odniesieniem ich do fizjologii i patofizjologii. We wprowadzeniu do intensywnej terapii omówiono etiopatogenezę zaburzeń. Przedstawiono nowoczesne metody badania i leczenia bólu.
W pierwszym tomie zawarto dwie części – podstawy anestezjologii i anestezję szczegółową. Omówiono takie tematy, jak fizjologię i fizjopatologię układów organizmu człowieka, środki stosowane w anestezjologii, problemy anestezji ogólnej, anestezji regionalnej, ryzyko związane z anestezją, np. zespół hipertermii złośliwej. W anestezji szczegółowej uwagę zwrócono na specyfikę postępowania anestezjologicznego w różnych grupach pacjentów (anestezja dziecięca, wieku podeszłego) oraz w różnych dziedzinach medycyny (w chirurgii jamy brzusznej, naczyniowej, w kardiochirurgii, torakochirurgii, neurochirurgii, w położnictwie i ginekologii, urologii, ortopedii i traumatologii, okulistyce, laryngologii oraz w chirurgii jednego dnia). Omówiono mechanizmy powstawania bólu i jego leczenie.
Zagadnienia  tomu drugiego to problemy intensywnej terapii – począwszy od organizacji, funkcjonowania, ekonomiki, problemów etycznych związanych z intensywną terapią, przez  postępowanie w stanach ostrych, monitorowanie funkcji różnych układów, leczenie różnych zaburzeń (farmakologiczne, żywieniowe i płynami), aż po stany sepsy, wstrząsu i anafilaksji oraz rozpoznanie śmierci mózgowej. 
Jest to unikatowa publikacja uwzględniająca specyfikę polskiej anestezjologii i intensywnej terapii, przeznaczona dla specjalistów tych dziedzin, lekarzy robiących specjalizacje, terapeutów zajmujących się problemem zwalczania bólu oraz lekarzy wszystkich innych specjalności, w pracy których stosowane jest znieczulenie lub leczenie bólu.

Słowa kluczowe:

Spis treści:

Część I. Podstawy anestezjologii
1. Zarys historii anestezjologii klinicznej
Od uśpienia nowoczesnego do anestezjologii
Towarzystwo Anestezjologów Polskich
Intensywna terapia – organizacja podstaw specjalizacji
2. Fizjologia i fizjopatologia układów organizmu człowieka
Układ oddechowy
Struktury i budowa anatomiczna układu oddechowego
Mechanika oddychania, wentylacja płuc i spirometria
Regulacja oddychania
Krążenie płucne a oddychanie
Dystrybucja przepływu krwi przez płuca a wentylacja pęcherzykowa
Dyfuzja gazów
Niewentylacyjna rola płuc
Wpływ znieczulenia na oddychanie
Układ krążenia
Anatomia podstawowa i czynnościowa mięśnia sercowego
Krążenie wieńcowe
Krążenie obwodowe
Krążenie narządowe
Mechanizmy fizjologiczne leków działających na układ sercowo-naczyniowy i autonomiczny
Układ wydalniczy
Nerkowa autoregulacja
Aparat przykłębuszkowy i hormonalna regulacja czynności nerek
Kłębuszkowe przesączanie osocza krwi
Charakterystyka wchłaniania zwrotnego
Niewydalnicza czynność nerek
Ryzyko ostrej niewydolności nerek w okresie okołooperacyjnym
Układ wydzielania wewnętrznego
Rodzaje hormonów i ich transport
System kontroli w układzie wewnątrzwydzielniczym
Fizjologia i fizjopatologia tarczycy
Fizjologia i fizjopatologia gospodarki wapniem
Fizjologia i fizjopatologia kory nadnerczy
Fizjologia i fizjopatologia rdzenia nadnerczy
Fizjologia i fizjopatologia przysadki
Układ hemostazy
Fizjologia i fizjopatologia
Układ odpornościowy
Fizjologia i fizjopatologia układu immunologicznego
Choroby wywołane niedoborami immunologicznymi
Wpływ znieczulenia ogólnego i regionalnego na układ immunologiczny
3. Anestetyki i inne Środki stosowane w anestezjologii
Czym jest anestezja?
Świadomość
Wziewne środki anestetyczne
Anestetyki dożylne
Barbiturany
Benzodiazepiny
Flumazenil – antagonista benzodiazepin
Propofol
Inne anestetyki dożylne
Opioidy
Receptory opioidowe
Analgetyki opioidowe
Pochodne fenylopiperydyny
Częściowi agoniści
Antagoniści opioidów
Podawanie opioidów zewnątrzoponowo i podpajęczynówkowo
Środki zwiotczające mięśnie
Fizjologia złącza nerwowo-mięśniowego (synapsy)
Środki blokujące złącze nerwowo-mięśniowe
Odwracanie działania Środków blokujących przewodnictwo nerwowo-mięśniowe
Różne populacje pacjentów
Implikacje stosowania Środków zwiotczających mięśnie na oddziałach intensywnej terapii
4. Anestezja ogólna
Składowe znieczulenia ogólnego
Niepamięć
Sen
Brak reakcji ruchowej na bodziec bólowy (immobilizacja, bezruch)
Zniesienie odruchów wegetatywnych
Zniesienie bólu (analgezja)
Zwiotczenie mięśni poprzecznie prążkowanych
Mechanizmy znieczulenia ogólnego
Wpływ anestetyków na ośrodkowy układ nerwowy
Wpływ anestetyków na kanały jonowe
Pierwsze teorie znieczulenia ogólnego
Współczesne teorie znieczulenia ogólnego
Etapy znieczulenia ogólnego
Wprowadzenie do znieczulenia
Podtrzymanie znieczulenia
Wyprowadzenie ze znieczulenia
Trudna intubacja
Przewidywanie trudnej intubacji
Wskaźniki warunków intubacji
Alternatywne techniki intubacji
Schemat postępowania w trudnej intubacji
Ocena głębokości znieczulenia
Skala Guedela
Reakcja autonomiczna na nocycepcję
Metody wykorzystujące zapis elektroencefalogramu
Metody wykorzystujące potencjały wywołane
Analiza zmienności rytmu serca (HRV)
Analiza elektromiogramu czołowego (FEMG)
Pomiar stężenia anestetyku wziewnego
Znieczulenie ogólne wziewne
Aparat do znieczulenia
Przepływomierze
Pochłaniacz CO2
Parowniki
Anestetyczne układy oddechowe
Tradycyjny podział układów oddechowych
Układy anestetyczne z oddechem zwrotnym
Układy anestetyczne bez oddechu zwrotnego
Systemy zabezpieczające i monitorujące układ oddechowy
Znieczulenie z użyciem niskich przepływów
Wykonanie znieczulenia z użyciem niskich przepływów
Techniczne warunki bezpiecznego znieczulenia
Korzyści znieczulenia z niskim przepływem
Niebezpieczeństwa znieczulenia z niskim przepływem
Znieczulenie całkowicie dożylne
Farmakokinetyka wlewu ciągłego
Kliniczne aspekty wlewu ciągłego
Farmakodynamika znieczulenia całkowicie dożylnego
Wykonanie znieczulenia całkowicie dożylnego
Monitorowanie podczas znieczulenia ogólnego
Układ krążenia
Układ oddechowy
Monitorowanie innych parametrów
Ocena utraty krwi
5. Anestezja regionalna
Założenia ogólne anestezji regionalnej
Farmakologia Środków znieczulenia miejscowego
Budowa Środków miejscowo znieczulających
Mechanizm działania środków miejscowo znieczulających
Podstawy farmakologiczne
Profil anestetyczny środków miejscowo znieczulających
Farmakokinetyka środków miejscowo znieczulających
Toksyczność środków miejscowo znieczulających
Zapobieganie działaniu toksycznemu anestetyków miejscowych
Postępowanie w przypadku wystąpienia objawów toksycznych
Środki znieczulenia miejscowego
Anatomia, topografia i zakres unerwienia
Splot ramienny
Splot lędźwiowy
Splot krzyżowy
Blokady nerwów kończyny górnej
Blokada między mięśniami pochyłymi (dostęp przedni – Meiera)
Blokady splotów nerwów kończyny dolnej
Blokady centralne
Historia blokad centralnych
Anatomia kanału kręgowego
Wpływ blokad centralnych na organizm
Zalety blokad centralnych
Zastosowanie blokad centralnych
Przygotowanie pacjentów
Rodzaje blokad centralnych
Przeciwwskazania do blokad centralnych
Powikłania blokad centralnych
Monitorowanie pacjenta
Znieczulenie połączone podpajęczynówkowe i zewnątrzoponowe
Znieczulenie przykręgowe
Znieczulenie doopłucnowe
Odcinkowe znieczulenie dożylne
6. Ryzyko związane z anestezją
Metodyka oceny ryzyka
Stan zdrowia chorego
Interwencja chirurgiczna
Przebieg znieczulenia
Dane na Świecie i w Polsce
Pacjenci z wysokim stopniem ryzyka
Ryzyko powikłań związanych z chorobą wieńcową
Ryzyko powikłań oddechowych
Ryzyko znieczulenia osób w podeszłym wieku
Ryzyko związane ze znieczuleniem dzieci
Ryzyko związane ze znieczuleniem w położnictwie
Profilaktyka powikłań
Personel
Organizacja pracy
Wyposażenie w sprzęt
7. Zespół hipertermii złośliwej
Patogeneza i patomechanizm zaburzeń w hipertermii złośliwej
Występowanie zespołu hipertermii złośliwej
Nietypowe formy zespołów zaburzeń
Skurcz mięśni żwaczy (trismus)
Inne choroby i zespoły objawów związane z hipertermią złośliwa
Choroby nerwowo-mięśniowe
Zespół neuroleptyczny hipertermii złośliwej
Czynniki wywołujące i usposabiające do hipertermii złośliwej
Czynniki farmakologiczne
Stres i temperatura
Identyfikacja predyspozycji do zespołu hipertermii złośliwej
Rozpoznanie zespołu hipertermii złośliwej podczas znieczulenia
Zapobieganie występowaniu zespołu hipertermii złośliwej
Leczenie zespołu hipertermii złośliwej
8. Sala operacyjna
Wprowadzenie
Zalecenia ogólne
Wyposażenie sali operacyjnej
Gazy medyczne
Reduktory
Stanowisko pracy anestezjologa na sali operacyjnej
Bezpieczeństwo pracy na sali operacyjnej
Jakość powietrza w pomieszczeniach bloku operacyjnego
Oświetlenie w pomieszczeniach bloku operacyjnego
Urządzenia elektryczne na bloku operacyjnym
Zanieczyszczenie powietrza sali operacyjnej środkami anestetycznymi
Promieniowanie
Infekcje
Problemy psychologiczne i organizacyjne związane z funkcjonowaniem sali operacyjnej
 
Część II. Anestezja szczegółowa
9. Anestezja dziecięca
Odrębności w farmakologii leków anestetycznych u dzieci
Absorpcja leków
Dystrybucja leków
Metabolizm i wydalanie
Odmienności anatomiczne i fizjologiczne okresu noworodkowego
Układ oddechowy
Układ krążenia
Układ wydalniczy
Termoregulacja
Układ nerwowy
Gospodarka wodno-elektrolitowa
Przygotowanie dzieci do znieczulenia ogólnego
Rozmowa
Wywiad medyczny
Badanie fizykalne
Badania laboratoryjne
Znieczulenie nasiękowe
Przedoperacyjne pozostawanie na czczo
Premedykacja farmakologiczna
Indukcja znieczulenia
Monitorowanie
Metody indukcji
Anestetyki wziewne w indukcji znieczulenia
Środki zwiotczające
Powikłania indukcji znieczulenia
Trudna intubacja
Laryngospazm
Bronchospazm
Znieczulenie pacjenta z pełnym żołądkiem
Podtrzymanie znieczulenia
Śródoperacyjna płynoterapia
Budzenie
Ekstubacja
Powikłania okresu budzenia
Znieczulenia regionalne
Odmienności anatomiczne i fizjologiczne
Środki znieczulenia miejscowego stosowane u dzieci
Blokady obwodowe
Blokady centralne
Leczenie bólu pooperacyjnego u dzieci
Ocena bólu
Zasady terapii bólu pooperacyjnego
Farmakologiczne metody leczenia bólu u dzieci
Analgezja sterowana przez pacjenta (PCA)
Anestezja noworodka
Wyposażenie sali operacyjnej
Środki znieczulenia ogólnego stosowane w anestezji noworodka
Najczęstsze przyczyny zabiegów chirurgicznych w okresie noworodkowym
Opieka pooperacyjna w okresie noworodkowym
10. Anestezja w wieku podeszłym
Starzenie się populacji w Polsce
Patofizjologia wieku podeszłego
Układ krążenia
Reaktywność układu autonomicznego
Układ oddechowy
Metabolizm
Układ nerwowy
Układ ruchu
Choroby najczęściej występujące w wieku podeszłym
Postępowanie okołooperacyjne
Ocena przedoperacyjna – czynniki ryzyka
Przygotowanie przedoperacyjne
Wybór rodzaju znieczulenia
Przebieg znieczulenia
Okres pooperacyjny
Podsumowanie
11. Anestezja w chirurgii jamy brzusznej
Zaburzenia oddechowe
Zaburzenia krążenia
Zaburzenia wodno-elektrolitowe
Zespół ciasnoty śródbrzusznej
Odma otrzewnowa
12. Anestezja w chirurgii naczyniowej
Znieczulenie do dużych operacji naczyniowych
Ocena przed znieczuleniem
Okołooperacyjna ochrona narządów
Postępowanie anestezjologiczne
Wybór znieczulenia
Znieczulenie do operacji tętnic szyjnych
Ocena krążenia mózgowego
Monitorowanie Śródoperacyjne o.u.n.
Wybór znieczulenia
Znieczulenie o „minimalnej inwazyjności”
13. Anestezja w zabiegach kardiochirurgicznych
Ocena przedoperacyjna
Patofizjologia najczęstszych chorób serca
Znieczulenie z użyciem i bez użycia krążenia pozaustrojowego
Zasady krążenia pozaustrojowego i jego patofizjologia
Okres pooperacyjny i jego najczęstsze powikłania
Podsumowanie
14. Anestezja w torakochirurgii
Przedoperacyjna ocena pacjenta w torakoanestezji
Wywiad – choroby współistniejące
Ocena wydolności układu oddechowego
Ocena układu krążenia
Ocena pozostałych narządów
Postępowanie Śródoperacyjne podczas torakotomii
Monitorowanie
Indukcja znieczulenia
Dystrybucja wentylacji i perfuzji
Znieczulenie z zastosowaniem wentylacji jednego płuca
Ułożenie pacjenta
Blokady centralne i obwodowe w torakochirurgii
Zakończenie znieczulenia
Postępowanie pooperacyjne
Drenaż
Płynoterapia
Leczenie bólu
Rehabilitacja
Powikłania po operacjach torakochirurgicznych
Specyfika wybranych procedur torakochirurgicznych
Wziernikowanie oskrzeli – bronchoskopia
Wziernikowanie śródpiersia – mediastinoskopia
Zabiegi wideotorakoskopowe
Zabiegi torakochirurgiczne z zastosowaniem lasera
15. Anestezja w neurochirurgii
Homeostaza wewnątrzczaszkowa
Metabolizm
Mózgowy przepływ krwi
Wewnątrzczaszkowe warunki ciśnieniowo-objętościowe
Wpływ leków na czynniki warunkujące homeostaz´ wewnątrzczaszkową
Dożylne środki nasenne
Wziewne środki anestetyczne
Monitorowanie
Prędkość przepływu krwi w naczyniach mózgowych
Ciśnienie Śródczaszkowe
Elektrofizjologiczne monitorowanie funkcji o.u.n.
Potencjały wywołane
Elektromiografia
Relaksacja mózgu podczas zabiegów neurochirurgicznych
Znieczulenie do operacji tętniaków naczyń mózgowych
Znieczulenie do operacji w obrębie tylnego dołu czaszki
Znieczulenie do operacji nadnamiotowych guzów mózgu
Znieczulenie do operacji przysadki przez zatokę klinową
Znieczulenie w zabiegach stereotaktycznych
Znieczulenie do operacji kręgosłupa
Ból pooperacyjny
16. Anestezja w położnictwie i ginekologii
Fizjologia kobiety ciężarnej
Układ oddechowy
Układ sercowo-naczyniowy
Objętość i skład krwi oraz układ krzepnięcia
Układ pokarmowy
Ośrodkowy układ nerwowy
Nerki
Łożyskowy transport leków
Leki stosowane w leczeniu hipotonii u kobiet ciężarnych
Leki wpływające na kurczliwość macicy
Leki stymulujące skurcze macicy
Leki hamujące skurcze macicy (tokolityki)
Leki stosowane do złagodzenia bólu i niepokoju u ciężarnych
Poród
Przebieg porodu
Monitorowanie płodu podczas porodu
Kardiotokografia
Wibracyjna akustyczna stymulacja zewnętrzna
Kardiotokografia z analizą odcinka ST płodowego elektrokardiogramu
Znieczulenie do porodu i zabiegów położniczych
Znieczulenie do porodu drogami naturalnymi
Techniki podawania leków w analgezji porodu
Znieczulenie do porodu metodą cięcia cesarskiego
Objawy niepożądane i powikłania analgezji regionalnej w położnictwie
Znieczulenie ogólne do cięcia cesarskiego
Znieczulenie w wybranych sytuacjach położniczych
Stan przedrzucawkowy, rzucawka porodowa, zespół HELLP
Znieczulenie do zabiegów chirurgicznych w ciąży
Znieczulenie w okresie karmienia piersią
Znieczulenie do operacji ginekologicznych
Znieczulenie do operacji laparoskopowych
Znieczulenie do zapłodnienia in vitro (IVF)
17. Anestezja w urologii
Postępowanie anestezjologiczne w urologii
Chory w podeszłym wieku
Farmakokinetyka i farmakodynamika Środków stosowanych w znieczuleniu
Charakterystyka i podział zabiegów w urologii
Zabiegi o charakterze inwazyjnym
Zabiegi o ograniczonej inwazyjności chirurgicznej
Zabiegi urologiczne nieinwazyjne
Podsumowanie
18. Anestezja w ortopedii i traumatologii
Znieczulenie w ortopedii
Znieczulenie w traumatologii
19. Anestezja w okulistyce, laryngologii i chirurgii szczękowo-twarzowej
Znieczulenie w okulistyce
Znieczulenie w laryngologii
Operacje ucha
Urazy ucha
Operacje gardła
Operacje krtani
Operacje nosa
Urazy nosa
Znieczulenie w chirurgii szczękowo-twarzowej
Specyfika anestezji w okulistyce, laryngologii i chirurgii szczękowo-twarzowej
20. Anestezja w chirurgii krótkoterminowej (jednego dnia)
Definicja
Rodzaje zabiegów i znieczuleń
Oddziały leczenia krótkoterminowego
Kwalifikacja pacjenta do zabiegu
Schemat postępowania leczniczego
Szybka ścieżka opieki pooperacyjnej
Dokumentacja medyczna
Zakres operacji
Wskazania
Przeciwwskazania
Niezbędne badania analityczne
Wybór sposobu i Środków znieczulenia
Przygotowanie do znieczulenia
Środki premedykacji i indukcji znieczulenia
Sposoby podtrzymania znieczulenia
Leki zwiotczające
Znieczulenie regionalne
Analgezja okołooperacyjna
Nudności i wymioty okołooperacyjne
Techniki zapewnienia drożności dróg oddechowych
Monitorowanie i protokół znieczulenia
Kryteria zakończenia pobytu w placówce chirurgii krótkoterminowej
Powikłania
Perspektywy rozwoju lecznictwa krótkoterminowego
Lekarskie stowarzyszenia lecznictwa krótkoterminowego
Podsumowanie
21. Mechanizmy powstawania bólu i jego leczenie
Patomechanizm bólu ostrego
Patofizjologia bólu receptorowego
Endogenny układ antynocyceptywny
Patomechanizm bólu przewlekłego
Ból receptorowy
Ból neuropatyczny
Fibromialgia
Kliniczna ocena chorego z bólem
Taksonomia bólu
Skale oceny bólu
Kliniczna ocena chorego z bólem pooperacyjnym
Zespół ds. uśmierzania bólu ostrego
Kliniczna ocena chorego z bólem przewlekłym
Uśmierzanie bólu pooperacyjnego
Patomechanizm bólu pooperacyjnego
Łagodzenie bólu pooperacyjnego
Analgezja z wyprzedzeniem
Analgezja zbilansowana (multimodalna)
Przezskórna elektrostymulacja nerwów
Ból pourazowy
Okres bezpośredni
Okres zdrowienia
Okres rehabilitacji
Pourazowy ból neuropatyczny
Ból w chorobie nowotworowej
Rodzaje bólu u chorego na nowotwór
Patogeneza bólów nowotworowych
Leczenie bólu u chorego na nowotwór
Opiaty, opioidy, narkotyczne leki przeciwbólowe
Trudne problemy bólowe u chorych na nowotwór

Część III. Intensywna terapia
22. Organizacja i podstawy funkcjonowania oddziałów intensywnej terapii
Idea organizacji oddziałów intensywnej terapii (OIT)
Klasyfikacja oddziałów intensywnej terapii
Organizacja oddziałów intensywnej terapii
Struktura i wyposażenie oddziałów intensywnej terapii
23. Ekonomika, strategia leczenia, problemy etyczne w intensywnej terapii
Ekonomika oddziałów intensywnej terapii
Elementy kosztów OIT i metody ich refundacji
Zasady kontraktowania świadczeń w zakresie intensywnej terapii
Analizy opłacalności i skuteczności leczenia
Strategia leczenia na oddziałach intensywnej terapii
Problemy etyczne na oddziałach intensywnej terapii
Dostępność usług z zakresu intensywnej terapii
Śmierć mózgowa i pobieranie narządów do przeszczepów
Ograniczenie leczenia na oddziałach intensywnej terapii
Opieka nad chorym umierającym
24. Ostra niewydolność oddechowa
Patofizjologia zaburzeń wymiany gazowej w płucach
Hipowentylacja
Zaburzenia stosunku wentylacji do perfuzji (VA/QC)
Przeciek krwi nieutlenowanej w płucach (QS/QT)
Zaburzenia dyfuzji gazów
Mechanika oddychania
Kryteria rozpoznawcze ostrej niewydolności oddechowej
Leczenie zachowawcze ostrej niewydolności oddechowej
Sztuczna droga oddechowa
Intubacja dotchawicza
Tracheotomia
Minitracheotomia
Opieka nad sztuczną drogą oddechową
Toksyczny wpływ tlenu na płuca
Mechanizmy obronne i adaptacyjne
Morfologiczne konsekwencje hiperoksji
Tlenoterapia w ostrej niewydolności oddechowej
Wentylacja mechaniczna
Wpływ wentylacji mechanicznej na układ krążenia
Zespół ostrych zaburzeń oddychania (ARDS)
Definicja ALI i ARDS
Uszkodzenie bariery pęcherzykowo-włośniczkowej
Zakażenie, uogólniona reakcja zapalna i ARDS
Wentylacja mechaniczna w leczeniu ARDS
Respiratorowe uszkodzenie płuc
Strategie ochrony płuc przed uszkodzeniem respiratorowym
Współczesne algorytmy wentylacji mechanicznej
Farmakoterapia ARDS
Zespół nadciśnienia brzusznego (ACS)
Następstwa podwyższenia ciśnienia śródbrzusznego
Kliniczne aspekty ACS
Ciężka astma oskrzelowa
Etiopatogeneza astmy
Rozpoznanie
Leczenie ciężkiego napadu astmy
Wentylacja mechaniczna
Niekonwencjonalne sposoby leczenia ciężkiej astmy
Zator tętnicy płucnej
Rozpoznanie zatoru skrzepliną
Leczenie tromboembolii płucnej
Ostry obrzęk płuc
Patofizjologia obrzęku płuc
Kardiogenny obrzęk płuc
Rozpoznanie
Wybrane przyczyny kardiogennego obrzęku płuc
Niekardiogenne postaci hydrostatycznego obrzęku płuc
25. Wentylacja płuc
Techniki wentylacji mechanicznej
Cykl wentylacyjny
Współczesny respirator
Tryby wentylacji mechanicznej
Wentylacja z dużą częstością oddechu
Wentylacja nieinwazyjna
Podsumowanie
Budowa i funkcjonowanie respiratorów
Zasady budowy i funkcjonowania respiratorów
Kontrowersje w nazewnictwie trybów wentylacji
Nowe spojrzenie na wentylację mechaniczną
Wybór nastawień respiratora i wybrane opcje wentylacji
26. Ostra niewydolność krążenia
Niewydolność lewokomorowa
Niewydolność prawo komorowa
Zator tętnicy płucnej
Zator tłuszczowy
Zator powietrzny
Zator dwutlenkowęglowy
Rozwarstwienie aorty (tętniak rozwarstwiający tętnicy głównej)
Tamponada osierdzia
Stłuczenie serca
27. Ostre zaburzenia mózgowe w intensywnej terapii
Diagnostyka ostrych zaburzeń mózgowych
Symptomatologia ostrych zaburzeń mózgowych i ich leczenie
Urazy czaszkowo-mózgowe
Ostre choroby naczyniowe mózgu
Krwotok podpajęczynówkowy
Encefalopatie mózgowe
28. Monitorowanie funkcji układu krążenia i oddechowego
Układ krążenia
Elektrokardiogram
Ciśnienie tętnicze krwi
Ośrodkowe ciśnienie żylne
Rozszerzone monitorowanie hemodynamiczne z pomiarem pojemności minutowej serca
Układ oddechowy
Monitorowanie stężenia tlenu
Monitorowanie gazów wydechowych
Pulsoksymetria
Gazometria krwi tętniczej
29. Równowaga kwasowo-zasadowa
Fizjologia równowagi kwasowo-zasadowej
Źródła jonów wodorowych
Układy buforowe organizmu
Rola płuc w gospodarce kwasowo-zasadowej
Rola nerek w gospodarce kwasowo-zasadowej
Udział innych narządów w regulacji gospodarki kwasowo-zasadowej
Powiązanie gospodarki kwasowo-zasadowej z wodno-elektrolitową
Ocena stanu równowagi kwasowo-zasadowej
Zaburzenia gospodarki kwasowo-zasadowej
Oddechowe zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej
Metaboliczne (nieoddechowe) zaburzenia gospodarki kwasowo-zasadowej
Diagnostyka różnicowa zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej
Leczenie zaburzeń gospodarki kwasowo-zasadowej
Leki alkalizujące i zakwaszające
Leczenie kwasicy oddechowej
Leczenie zasadowicy oddechowej
Leczenie kwasicy metabolicznej (nieoddechowej)
Leczenie zasadowicy metabolicznej
Płynoterapia w zaburzeniach gospodarki kwasowo-zasadowej
30. Zaburzenia hemostazy w anestezjologii i intensywnej terapii
Mechanizmy hemostazy
Fizjologia procesu krzepnięcia krwi
Fizjologia procesu fibrynolizy
Zaburzenia w układzie krzepnięcia i fibrynolizy
Skazy wrodzone
Nabyte skazy krwotoczne
Stan nadkrzepliwości (trombofilia)
Wpływ operacji na układ krzepnięcia
Wpływ płynoterapii na układ krzepnięcia krwi
Wpływ anestezji regionalnej – blokady centralnej na układ krzepnięcia
Wpływ hipotermii na układ krzepnięcia
Ocena kliniczna chorego
Laboratoryjna ocena układu krzepnięcia
31. Sepsa, wstrząs septyczny
Patofizjologia
Terminologia i klasyfikacja
Diagnostyka
Definicje dysfunkcji narządowych
Epidemiologia
Leczenie
Stabilizacja wstępna
Rozpoznanie zakażenia
Leczenie antybiotykami
Leczenie dysfunkcji krążeniowej
Leczenie dysfunkcji oddechowej
Leczenie dysfunkcji nerek
Rekombinowane ludzkie aktywowane białko C
Inne metody postępowania leczniczego
32. Wstrząs i anafilaksja
Definicja wstrząsu
Klasyfikacja wstrząsu
Wstrząs oligowolemiczny
Wstrząs kardiogenny
Wstrząs obstrukcyjny
Wstrząs dystrybucyjny
Patogeneza i patofizjologia wstrząsu
Podstawy hemodynamiczne wstrząsu
Funkcja naczyń włosowatych we wstrząsie
Mechanizm uszkodzenia komórek we wstrząsie
Dostawa tlenu do tkanek we wstrząsie
Mechanizmy kompensacyjne we wstrząsie
Zmiany funkcji narządów we wstrząsie
Diagnostyka wstrząsu
Objawy kliniczne
Wyniki badań laboratoryjnych
Badania obrazowe
Inwazyjne monitorowanie hemodynamiczne
Inne metody diagnostyczne
Leczenie wstrząsu
Wstępne postępowanie resuscytacyjne
Płynoterapia
Leki inotropowe i wazoaktywne
Wspomagające leczenie wstrząsu
33. Uraz. Mnogie obrażenia ciała
Epidemiologia urazów
„Łańcuch przeżycia” w obrażeniach ciała
Zdarzenia z dużą liczbą poszkodowanych
Postępowanie w ciężkich urazach czaszkowo-mózgowych
Urazy jamy brzusznej – diagnostyka i leczenie
Zespół zmiażdżeniowy – diagnostyka i leczenie
Uraz szyjnego odcinka kręgosłupa – diagnostyka i leczenie
Znieczulenie chorego z ciężkimi obrażeniami ciała
Załączniki
34. Ostra niewydolność nerek
Ostra niewydolność nerek u chorych leczonych na OIT
Ocena stanu pacjenta
Układ krążenia
Układ oddechowy
Układ nerwowy
Układ pokarmowy
Układ krwiotwórczy
Układ dokrewny
Równowaga kwasowo-zasadowa i gospodarka wodno-elektrolitowa
Szczególna wrażliwość na infekcje
Wpływ niewydolności nerek na farmakokinetykę i metabolizm leków
Środki stosowane w indukcji znieczulenia
Opioidy
Środki zwiotczające mięśnie
Inhibitory esterazy cholinowej
Anestetyki wziewne
Analgetyki miejscowe
Stosowanie dopaminy w ostrej niewydolności nerek
35. Ostre stany w położnictwie
Nadciśnienie indukowane ciążą
Kryzys nadciśnieniowy
Rzucawka i obrzęk mózgu
Zaburzenia czynności nerek
Zaburzenia krzepnięcia
Obrzęk płuc
Znieczulenie do cięcia cesarskiego
Zespół HELLP
Rozpoznanie
Leczenie
Powikłania
Krwotok położniczy
Leczenie
Postępowanie chirurgiczne
Znieczulenie w krwotoku położniczym
Zatorowość płucna
Zator skrzepliną
Zator płynem owodniowym
Zator powietrzny
Ciąża powikłana chorobą serca
Wady serca nabyte
Wady serca wrodzone
Nadciśnienie płucne
Kardiomiopatia
Ciężarna z przeszczepionym sercem
Kardiogenny obrzęk płuc
Ciężarna z wszczepioną mechaniczną zastawką serca
Poród u ciężarnej z chorobą serca
Cięcie cesarskie u ciężarnej z chorobą serca
Resuscytacja krążeniowo-oddechowa u ciężarnej
Ogólne zasady postępowania
Cięcie cesarskie u ciężarnej z zatrzymaniem krążenia
Śmierć mózgu u ciężarnej
36. Ostre stany w endokrynologii
Cukrzyca
Choroby tarczycy
Choroby nadnerczy
Choroby gruczołów przytarczycznych
Choroby przysadki mózgowej
37. Ostre zaburzenia w gastroenterologii
Uwagi ogólne dotyczące rejonu trzewnego
Urazy jamy brzusznej
Zaburzenia motoryki żołądka i jelit
Krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego
Krwawienie z żylaków przełyku
Krwawienie z żołądka i dwunastnicy
Ostre zapalenie trzustki
Ostra niewydolność wątroby
Diagnostyka schorzeń wątroby
Wirusowe zapalenie wątroby
Pozawątrobowe zespoły kliniczne w zakażeniach wirusami hepatotropowymi
Zespoły związane z zakażeniem HCV
Zespół wątrobowo-nerkowy
Toksyczne uszkodzenie wątroby
Inne rzadko występujące schorzenia z niewydolnością wątroby
Anestezja ogólna – problemy związane z uszkodzeniem wątroby
Powikłania związane z niewydolnością wątroby
Encefalopatia
Inne zaburzenia towarzyszące niewydolności wątroby
Przeszczepy wątroby
38. Leczenie żywieniowe
Trawienie i wchłanianie
Zasoby organizmu
Niedożywienie i wyniszczenie
Historia naturalna głodzenia i kliniczne skutki niedożywienia i wyniszczenia
Ocena stanu odżywienia
Wskaźnik masy ciała
Subiektywna globalna ocena stanu odżywienia
NRS 2002
Co to jest leczenie żywieniowe
Wskazania do leczenia żywieniowego
Zapotrzebowanie na substraty odżywcze
Żywienie dojelitowe
Wybór diety
Dostęp jelitowy
Powikłania żywienia dojelitowego
Żywienie pozajelitowe
Metody żywienia pozajelitowego
Dostęp naczyniowy
Konstruowanie programu żywienia pozajelitowego
Preparaty stosowane w żywieniu pozajelitowym
Powikłania żywienia pozajelitowego i zapobieganie im
Monitorowanie pacjenta żywionego pozajelitowo
Podsumowanie
39. Leczenie płynami
Woda organizmu
Pochodzenie wody ustrojowej
Straty wody
Regulacja neurohormonalna równowagi wodno-elektrolitowej
Zapotrzebowanie na wodę
Ocena stanu nawodnienia
Elektrolity
Sód
Potas
Wapń
Magnez
Fosforany
Wpływ urazu operacyjnego na gospodarkę wodno-elektrolitową
Stosowanie płynów w leczeniu
Podawanie płynów podczas operacji
Podawanie płynów po operacji
Podsumowanie
40. Zakażenia i antybiotykoterapia na oddziale intensywnej terapii
Mechanizmy oporności bakterii na antybiotyki
Mechanizmy oporności nabytej
Inne mechanizmy oporności
Kliniczne implikacje leczenia antybiotykami ciężkich zakażeń bakteryjnych i grzybiczych
Ogólne zasady właściwego doboru antybiotyków
Zakażenia związane z kaniulacją dużych naczyń żylnych
Zakażenia w obrębie jamy brzusznej
Zakażenia wywodzące się z jamy brzusznej
Zakażenia układu moczowego
Szpitalne zapalenie płuc
Czynniki wpływające na zmniejszenie możliwości rozwoju HAP i VAP
Diagnostyka
Leczenie
41. Intensywna terapia pediatryczna
Schorzenia układu oddechowego
Wady wrodzone
Zaburzenia adaptacji układu oddechowego do życia pozałonowego
Nowotwory górnych dróg oddechowych
Infekcje dróg oddechowych
Okołoporodowe uszkodzenie o.u.n.
Wstrząs okresu dziecięcego
Mechanizmy wstrząsu okresu niemowlęcego
Objawy wstrząsu u dzieci
Sepsa i wstrząs septyczny okresu dziecięcego
Kryteria niewydolności narządowej
Patogeneza i obraz kliniczny
Leczenie
Zasady leczenia niewydolności oddechowej i prowadzenia wentylacji mechanicznej u dzieci
Ciągłe ciśnienie dodatnie w drogach oddechowych
Wentylacja mechaniczna
Powikłania wentylacji mechanicznej
Tracheotomia
Skutki uboczne wentylacji mechanicznej
Sedacja w intensywnej terapii dziecięcej
Skale oceny sedacji i bólu stosowane u dzieci
Leki stosowane w sedacji
Odzwyczajanie od sedacji
42. Śmierć mózgu – zmiany w procedurach diagnostycznych
Rozpoznawanie śmierci mózgowej
Ewolucja koncepcji rozpoznawania śmierci
Mechanizm śmierci mózgu
Procedura rozpoznawania śmierci mózgu
Nowelizacja ustawy transplantacyjnej
Zmiany w wytycznych dotyczących rozpoznawania śmierci mózgu
Podsumowanie procedury rozpoznawania śmierci mózgu

Fragment tekstu:

Część I. Podstawy anestezjologii
1. Zarys historii anestezjologii klinicznej
Od uśpienia nowoczesnego do anestezjologii
Towarzystwo Anestezjologów Polskich
Intensywna terapia – organizacja podstaw specjalizacji
2. Fizjologia i fizjopatologia układów organizmu człowieka
Układ oddechowy
Struktury i budowa anatomiczna układu oddechowego
Mechanika oddychania, wentylacja płuc i spirometria
Regulacja oddychania
Krążenie płucne a oddychanie
Dystrybucja przepływu krwi przez płuca a wentylacja pęcherzykowa
Dyfuzja gazów
Niewentylacyjna rola płuc
Wpływ znieczulenia na oddychanie
Układ krążenia
Anatomia podstawowa i czynnościowa mięśnia sercowego
Krążenie wieńcowe
Krążenie obwodowe
Krążenie narządowe
Mechanizmy fizjologiczne leków działających na układ sercowo-naczyniowy i autonomiczny
Układ wydalniczy
Nerkowa autoregulacja
Aparat przykłębuszkowy i hormonalna regulacja czynności nerek
Kłębuszkowe przesączanie osocza krwi
Charakterystyka wchłaniania zwrotnego
Niewydalnicza czynność nerek
Ryzyko ostrej niewydolności nerek w okresie okołooperacyjnym
Układ wydzielania wewnętrznego
Rodzaje hormonów i ich transport
System kontroli w układzie wewnątrzwydzielniczym
Fizjologia i fizjopatologia tarczycy
Fizjologia i fizjopatologia gospodarki wapniem
Fizjologia i fizjopatologia kory nadnerczy
Fizjologia i fizjopatologia rdzenia nadnerczy
Fizjologia i fizjopatologia przysadki
Układ hemostazy
Fizjologia i fizjopatologia
Układ odpornościowy
Fizjologia i fizjopatologia układu immunologicznego
Choroby wywołane niedoborami immunologicznymi
Wpływ znieczulenia ogólnego i regionalnego na układ immunologiczny
3. Anestetyki i inne Środki stosowane w anestezjologii
Czym jest anestezja?
Świadomość
Wziewne środki anestetyczne
Anestetyki dożylne
Barbiturany
Benzodiazepiny
Flumazenil – antagonista benzodiazepin
Propofol
Inne anestetyki dożylne
Opioidy
Receptory opioidowe
Analgetyki opioidowe
Pochodne fenylopiperydyny
Częściowi agoniści
Antagoniści opioidów
Podawanie opioidów zewnątrzoponowo i podpajęczynówkowo
Środki zwiotczające mięśnie
Fizjologia złącza nerwowo-mięśniowego (synapsy)
Środki blokujące złącze nerwowo-mięśniowe
Odwracanie działania Środków blokujących przewodnictwo nerwowo-mięśniowe
Różne populacje pacjentów
Implikacje stosowania Środków zwiotczających mięśnie na oddziałach intensywnej terapii
4. Anestezja ogólna
Składowe znieczulenia ogólnego
Niepamięć
Sen
Brak reakcji ruchowej na bodziec bólowy (immobilizacja, bezruch)
Zniesienie odruchów wegetatywnych
Zniesienie bólu (analgezja)
Zwiotczenie mięśni poprzecznie prążkowanych
Mechanizmy znieczulenia ogólnego
Wpływ anestetyków na ośrodkowy układ nerwowy
Wpływ anestetyków na kanały jonowe
Pierwsze teorie znieczulenia ogólnego
Współczesne teorie znieczulenia ogólnego
Etapy znieczulenia ogólnego
Wprowadzenie do znieczulenia
Podtrzymanie znieczulenia
Wyprowadzenie ze znieczulenia
Trudna intubacja
Przewidywanie trudnej intubacji
Wskaźniki warunków intubacji
Alternatywne techniki intubacji
Schemat postępowania w trudnej intubacji
Ocena głębokości znieczulenia
Skala Guedela
Reakcja autonomiczna na nocycepcję
Metody wykorzystujące zapis elektroencefalogramu
Metody wykorzystujące potencjały wywołane
Analiza zmienności rytmu serca (HRV)
Analiza elektromiogramu czołowego (FEMG)
Pomiar stężenia anestetyku wziewnego
Znieczulenie ogólne wziewne
Aparat do znieczulenia
Przepływomierze
Pochłaniacz CO2
Parowniki
Anestetyczne układy oddechowe
Tradycyjny podział układów oddechowych
Układy anestetyczne z oddechem zwrotnym
Układy anestetyczne bez oddechu zwrotnego
Systemy zabezpieczające i monitorujące układ oddechowy
Znieczulenie z użyciem niskich przepływów
Wykonanie znieczulenia z użyciem niskich przepływów
Techniczne warunki bezpiecznego znieczulenia
Korzyści znieczulenia z niskim przepływem
Niebezpieczeństwa znieczulenia z niskim przepływem
Znieczulenie całkowicie dożylne
Farmakokinetyka wlewu ciągłego
Kliniczne aspekty wlewu ciągłego
Farmakodynamika znieczulenia całkowicie dożylnego
Wykonanie znieczulenia całkowicie dożylnego
Monitorowanie podczas znieczulenia ogólnego
Układ krążenia
Układ oddechowy
Monitorowanie innych parametrów
Ocena utraty krwi
5. Anestezja regionalna
Założenia ogólne anestezji regionalnej
Farmakologia Środków znieczulenia miejscowego
Budowa Środków miejscowo znieczulających
Mechanizm działania środków miejscowo znieczulających
Podstawy farmakologiczne
Profil anestetyczny środków miejscowo znieczulających
Farmakokinetyka środków miejscowo znieczulających
Toksyczność środków miejscowo znieczulających
Zapobieganie działaniu toksycznemu anestetyków miejscowych
Postępowanie w przypadku wystąpienia objawów toksycznych
Środki znieczulenia miejscowego
Anatomia, topografia i zakres unerwienia
Splot ramienny
Splot lędźwiowy
Splot krzyżowy
Blokady nerwów kończyny górnej
Blokada między mięśniami pochyłymi (dostęp przedni – Meiera)
Blokady splotów nerwów kończyny dolnej
Blokady centralne
Historia blokad centralnych
Anatomia kanału kręgowego
Wpływ blokad centralnych na organizm
Zalety blokad centralnych
Zastosowanie blokad centralnych
Przygotowanie pacjentów
Rodzaje blokad centralnych
Przeciwwskazania do blokad centralnych
Powikłania blokad centralnych
Monitorowanie pacjenta
Znieczulenie połączone podpajęczynówkowe i zewnątrzoponowe
Znieczulenie przykręgowe
Znieczulenie doopłucnowe
Odcinkowe znieczulenie dożylne
6. Ryzyko związane z anestezją
Metodyka oceny ryzyka
Stan zdrowia chorego
Interwencja chirurgiczna
Przebieg znieczulenia
Dane na Świecie i w Polsce
Pacjenci z wysokim stopniem ryzyka
Ryzyko powikłań związanych z chorobą wieńcową
Ryzyko powikłań oddechowych
Ryzyko znieczulenia osób w podeszłym wieku
Ryzyko związane ze znieczuleniem dzieci
Ryzyko związane ze znieczuleniem w położnictwie
Profilaktyka powikłań
Personel
Organizacja pracy
Wyposażenie w sprzęt
7. Zespół hipertermii złośliwej
Patogeneza i patomechanizm zaburzeń w hipertermii złośliwej
Występowanie zespołu hipertermii złośliwej
Nietypowe formy zespołów zaburzeń
Skurcz mięśni żwaczy (trismus)
Inne choroby i zespoły objawów związane z hipertermią złośliwa
Choroby nerwowo-mięśniowe
Zespół neuroleptyczny hipertermii złośliwej
Czynniki wywołujące i usposabiające do hipertermii złośliwej
Czynniki farmakologiczne
Stres i temperatura
Identyfikacja predyspozycji do zespołu hipertermii złośliwej
Rozpoznanie zespołu hipertermii złośliwej podczas znieczulenia
Zapobieganie występowaniu zespołu hipertermii złośliwej
Leczenie zespołu hipertermii złośliwej
8. Sala operacyjna
Wprowadzenie
Zalecenia ogólne
Wyposażenie sali operacyjnej
Gazy medyczne
Reduktory
Stanowisko pracy anestezjologa na sali operacyjnej
Bezpieczeństwo pracy na sali operacyjnej
Jakość powietrza w pomieszczeniach bloku operacyjnego
Oświetlenie w pomieszczeniach bloku operacyjnego
Urządzenia elektryczne na bloku operacyjnym
Zanieczyszczenie powietrza sali operacyjnej środkami anestetycznymi
Promieniowanie
Infekcje
Problemy psychologiczne i organizacyjne związane z funkcjonowaniem sali operacyjnej
 
Część II. Anestezja szczegółowa
9. Anestezja dziecięca
Odrębności w farmakologii leków anestetycznych u dzieci
Absorpcja leków
Dystrybucja leków
Metabolizm i wydalanie
Odmienności anatomiczne i fizjologiczne okresu noworodkowego
Układ oddechowy
Układ krążenia
Układ wydalniczy
Termoregulacja
Układ nerwowy
Gospodarka wodno-elektrolitowa
Przygotowanie dzieci do znieczulenia ogólnego
Rozmowa
Wywiad medyczny
Badanie fizykalne
Badania laboratoryjne
Znieczulenie nasiękowe
Przedoperacyjne pozostawanie na czczo
Premedykacja farmakologiczna
Indukcja znieczulenia
Monitorowanie
Metody indukcji
Anestetyki wziewne w indukcji znieczulenia
Środki zwiotczające
Powikłania indukcji znieczulenia
Trudna intubacja
Laryngospazm
Bronchospazm
Znieczulenie pacjenta z pełnym żołądkiem
Podtrzymanie znieczulenia
Śródoperacyjna płynoterapia
Budzenie
Ekstubacja
Powikłania okresu budzenia
Znieczulenia regionalne
Odmienności anatomiczne i fizjologiczne
Środki znieczulenia miejscowego stosowane u dzieci
Blokady obwodowe
Blokady centralne
Leczenie bólu pooperacyjnego u dzieci
Ocena bólu
Zasady terapii bólu pooperacyjnego
Farmakologiczne metody leczenia bólu u dzieci
Analgezja sterowana przez pacjenta (PCA)
Anestezja noworodka
Wyposażenie sali operacyjnej
Środki znieczulenia ogólnego stosowane w anestezji noworodka
Najczęstsze przyczyny zabiegów chirurgicznych w okresie noworodkowym
Opieka pooperacyjna w okresie noworodkowym
10. Anestezja w wieku podeszłym
Starzenie się populacji w Polsce
Patofizjologia wieku podeszłego
Układ krążenia
Reaktywność układu autonomicznego
Układ oddechowy
Metabolizm
Układ nerwowy
Układ ruchu
Choroby najczęściej występujące w wieku podeszłym
Postępowanie okołooperacyjne
Ocena przedoperacyjna – czynniki ryzyka
Przygotowanie przedoperacyjne
Wybór rodzaju znieczulenia
Przebieg znieczulenia
Okres pooperacyjny
Podsumowanie
11. Anestezja w chirurgii jamy brzusznej
Zaburzenia oddechowe
Zaburzenia krążenia
Zaburzenia wodno-elektrolitowe
Zespół ciasnoty śródbrzusznej
Odma otrzewnowa
12. Anestezja w chirurgii naczyniowej
Znieczulenie do dużych operacji naczyniowych
Ocena przed znieczuleniem
Okołooperacyjna ochrona narządów
Postępowanie anestezjologiczne
Wybór znieczulenia
Znieczulenie do operacji tętnic szyjnych
Ocena krążenia mózgowego
Monitorowanie Śródoperacyjne o.u.n.
Wybór znieczulenia
Znieczulenie o „minimalnej inwazyjności”
13. Anestezja w zabiegach kardiochirurgicznych
Ocena przedoperacyjna
Patofizjologia najczęstszych chorób serca
Znieczulenie z użyciem i bez użycia krążenia pozaustrojowego
Zasady krążenia pozaustrojowego i jego patofizjologia
Okres pooperacyjny i jego najczęstsze powikłania
Podsumowanie
14. Anestezja w torakochirurgii
Przedoperacyjna ocena pacjenta w torakoanestezji
Wywiad – choroby współistniejące
Ocena wydolności układu oddechowego
Ocena układu krążenia
Ocena pozostałych narządów
Postępowanie Śródoperacyjne podczas torakotomii
Monitorowanie
Indukcja znieczulenia
Dystrybucja wentylacji i perfuzji
Znieczulenie z zastosowaniem wentylacji jednego płuca
Ułożenie pacjenta
Blokady centralne i obwodowe w torakochirurgii
Zakończenie znieczulenia
Postępowanie pooperacyjne
Drenaż
Płynoterapia
Leczenie bólu
Rehabilitacja
Powikłania po operacjach torakochirurgicznych
Specyfika wybranych procedur torakochirurgicznych
Wziernikowanie oskrzeli – bronchoskopia
Wziernikowanie śródpiersia – mediastinoskopia
Zabiegi wideotorakoskopowe
Zabiegi torakochirurgiczne z zastosowaniem lasera
15. Anestezja w neurochirurgii
Homeostaza wewnątrzczaszkowa
Metabolizm
Mózgowy przepływ krwi
Wewnątrzczaszkowe warunki ciśnieniowo-objętościowe
Wpływ leków na czynniki warunkujące homeostaz´ wewnątrzczaszkową
Dożylne środki nasenne
Wziewne środki anestetyczne
Monitorowanie
Prędkość przepływu krwi w naczyniach mózgowych
Ciśnienie Śródczaszkowe
Elektrofizjologiczne monitorowanie funkcji o.u.n.
Potencjały wywołane
Elektromiografia
Relaksacja mózgu podczas zabiegów neurochirurgicznych
Znieczulenie do operacji tętniaków naczyń mózgowych
Znieczulenie do operacji w obrębie tylnego dołu czaszki
Znieczulenie do operacji nadnamiotowych guzów mózgu
Znieczulenie do operacji przysadki przez zatokę klinową
Znieczulenie w zabiegach stereotaktycznych
Znieczulenie do operacji kręgosłupa
Ból pooperacyjny
16. Anestezja w położnictwie i ginekologii
Fizjologia kobiety ciężarnej
Układ oddechowy
Układ sercowo-naczyniowy
Objętość i skład krwi oraz układ krzepnięcia
Układ pokarmowy
Ośrodkowy układ nerwowy
Nerki
Łożyskowy transport leków
Leki stosowane w leczeniu hipotonii u kobiet ciężarnych
Leki wpływające na kurczliwość macicy
Leki stymulujące skurcze macicy
Leki hamujące skurcze macicy (tokolityki)
Leki stosowane do złagodzenia bólu i niepokoju u ciężarnych
Poród
Przebieg porodu
Monitorowanie płodu podczas porodu
Kardiotokografia
Wibracyjna akustyczna stymulacja zewnętrzna
Kardiotokografia z analizą odcinka ST płodowego elektrokardiogramu
Znieczulenie do porodu i zabiegów położniczych
Znieczulenie do porodu drogami naturalnymi
Techniki podawania leków w analgezji porodu
Znieczulenie do porodu metodą cięcia cesarskiego
Objawy niepożądane i powikłania analgezji regionalnej w położnictwie
Znieczulenie ogólne do cięcia cesarskiego
Znieczulenie w wybranych sytuacjach położniczych
Stan przedrzucawkowy, rzucawka porodowa, zespół HELLP
Znieczulenie do zabiegów chirurgicznych w ciąży
Znieczulenie w okresie karmienia piersią
Znieczulenie do operacji ginekologicznych
Znieczulenie do operacji laparoskopowych
Znieczulenie do zapłodnienia in vitro (IVF)
17. Anestezja w urologii
Postępowanie anestezjologiczne w urologii
Chory w podeszłym wieku
Farmakokinetyka i farmakodynamika Środków stosowanych w znieczuleniu
Charakterystyka i podział zabiegów w urologii
Zabiegi o charakterze inwazyjnym
Zabiegi o ograniczonej inwazyjności chirurgicznej
Zabiegi urologiczne nieinwazyjne
Podsumowanie
18. Anestezja w ortopedii i traumatologii
Znieczulenie w ortopedii
Znieczulenie w traumatologii
19. Anestezja w okulistyce, laryngologii i chirurgii szczękowo-twarzowej
Znieczulenie w okulistyce
Znieczulenie w laryngologii
Operacje ucha
Urazy ucha
Operacje gardła
Operacje krtani
Operacje nosa
Urazy nosa
Znieczulenie w chirurgii szczękowo-twarzowej
Specyfika anestezji w okulistyce, laryngologii i chirurgii szczękowo-twarzowej
20. Anestezja w chirurgii krótkoterminowej (jednego dnia)
Definicja
Rodzaje zabiegów i znieczuleń
Oddziały leczenia krótkoterminowego
Kwalifikacja pacjenta do zabiegu
Schemat postępowania leczniczego
Szybka ścieżka opieki pooperacyjnej
Dokumentacja medyczna
Zakres operacji
Wskazania
Przeciwwskazania
Niezbędne badania analityczne
Wybór sposobu i Środków znieczulenia
Przygotowanie do znieczulenia
Środki premedykacji i indukcji znieczulenia
Sposoby podtrzymania znieczulenia
Leki zwiotczające
Znieczulenie regionalne
Analgezja okołooperacyjna
Nudności i wymioty okołooperacyjne
Techniki zapewnienia drożności dróg oddechowych
Monitorowanie i protokół znieczulenia
Kryteria zakończenia pobytu w placówce chirurgii krótkoterminowej
Powikłania
Perspektywy rozwoju lecznictwa krótkoterminowego
Lekarskie stowarzyszenia lecznictwa krótkoterminowego
Podsumowanie
21. Mechanizmy powstawania bólu i jego leczenie
Patomechanizm bólu ostrego
Patofizjologia bólu receptorowego
Endogenny układ antynocyceptywny
Patomechanizm bólu przewlekłego
Ból receptorowy
Ból neuropatyczny
Fibromialgia
Kliniczna ocena chorego z bólem
Taksonomia bólu
Skale oceny bólu
Kliniczna ocena chorego z bólem pooperacyjnym
Zespół ds. uśmierzania bólu ostrego
Kliniczna ocena chorego z bólem przewlekłym
Uśmierzanie bólu pooperacyjnego
Patomechanizm bólu pooperacyjnego
Łagodzenie bólu pooperacyjnego
Analgezja z wyprzedzeniem
Analgezja zbilansowana (multimodalna)
Przezskórna elektrostymulacja nerwów
Ból pourazowy
Okres bezpośredni
Okres zdrowienia
Okres rehabilitacji
Pourazowy ból neuropatyczny
Ból w chorobie nowotworowej
Rodzaje bólu u chorego na nowotwór
Patogeneza bólów nowotworowych
Leczenie bólu u chorego na nowotwór
Opiaty, opioidy, narkotyczne leki przeciwbólowe
Trudne problemy bólowe u chorych na nowotwór

Część III. Intensywna terapia
22. Organizacja i podstawy funkcjonowania oddziałów intensywnej terapii
Idea organizacji oddziałów intensywnej terapii (OIT)
Klasyfikacja oddziałów intensywnej terapii
Organizacja oddziałów intensywnej terapii
Struktura i wyposażenie oddziałów intensywnej terapii
23. Ekonomika, strategia leczenia, problemy etyczne w intensywnej terapii
Ekonomika oddziałów intensywnej terapii
Elementy kosztów OIT i metody ich refundacji
Zasady kontraktowania świadczeń w zakresie intensywnej terapii
Analizy opłacalności i skuteczności leczenia
Strategia leczenia na oddziałach intensywnej terapii
Problemy etyczne na oddziałach intensywnej terapii
Dostępność usług z zakresu intensywnej terapii
Śmierć mózgowa i pobieranie narządów do przeszczepów
Ograniczenie leczenia na oddziałach intensywnej terapii
Opieka nad chorym umierającym
24. Ostra niewydolność oddechowa
Patofizjologia zaburzeń wymiany gazowej w płucach
Hipowentylacja
Zaburzenia stosunku wentylacji do perfuzji (VA/QC)
Przeciek krwi nieutlenowanej w płucach (QS/QT)
Zaburzenia dyfuzji gazów
Mechanika oddychania
Kryteria rozpoznawcze ostrej niewydolności oddechowej
Leczenie zachowawcze ostrej niewydolności oddechowej
Sztuczna droga oddechowa
Intubacja dotchawicza
Tracheotomia
Minitracheotomia
Opieka nad sztuczną drogą oddechową
Toksyczny wpływ tlenu na płuca
Mechanizmy obronne i adaptacyjne
Morfologiczne konsekwencje hiperoksji
Tlenoterapia w ostrej niewydolności oddechowej
Wentylacja mechaniczna
Wpływ wentylacji mechanicznej na układ krążenia
Zespół ostrych zaburzeń oddychania (ARDS)
Definicja ALI i ARDS
Uszkodzenie bariery pęcherzykowo-włośniczkowej
Zakażenie, uogólniona reakcja zapalna i ARDS
Wentylacja mechaniczna w leczeniu ARDS
Respiratorowe uszkodzenie płuc
Strategie ochrony płuc przed uszkodzeniem respiratorowym
Współczesne algorytmy wentylacji mechanicznej
Farmakoterapia ARDS
Zespół nadciśnienia brzusznego (ACS)
Następstwa podwyższenia ciśnienia śródbrzusznego
Kliniczne aspekty ACS
Ciężka astma oskrzelowa
Etiopatogeneza astmy
Rozpoznanie
Leczenie ciężkiego napadu astmy
Wentylacja mechaniczna
Niekonwencjonalne sposoby leczenia ciężkiej astmy
Zator tętnicy płucnej
Rozpoznanie zatoru skrzepliną
Leczenie tromboembolii płucnej
Ostry obrzęk płuc
Patofizjologia obrzęku płuc
Kardiogenny obrzęk płuc
Rozpoznanie
Wybrane przyczyny kardiogennego obrzęku płuc
Niekardiogenne postaci hydrostatycznego obrzęku płuc
25. Wentylacja płuc
Techniki wentylacji mechanicznej
Cykl wentylacyjny
Współczesny respirator
Tryby wentylacji mechanicznej
Wentylacja z dużą częstością oddechu
Wentylacja nieinwazyjna
Podsumowanie
Budowa i funkcjonowanie respiratorów
Zasady budowy i funkcjonowania respiratorów
Kontrowersje w nazewnictwie trybów wentylacji
Nowe spojrzenie na wentylację mechaniczną
Wybór nastawień respiratora i wybrane opcje wentylacji
26. Ostra niewydolność krążenia
Niewydolność lewokomorowa
Niewydolność prawo komorowa
Zator tętnicy płucnej
Zator tłuszczowy
Zator powietrzny
Zator dwutlenkowęglowy
Rozwarstwienie aorty (tętniak rozwarstwiający tętnicy głównej)
Tamponada osierdzia
Stłuczenie serca
27. Ostre zaburzenia mózgowe w intensywnej terapii
Diagnostyka ostrych zaburzeń mózgowych
Symptomatologia ostrych zaburzeń mózgowych i ich leczenie
Urazy czaszkowo-mózgowe
Ostre choroby naczyniowe mózgu
Krwotok podpajęczynówkowy
Encefalopatie mózgowe
28. Monitorowanie funkcji układu krążenia i oddechowego
Układ krążenia
Elektrokardiogram
Ciśnienie tętnicze krwi
Ośrodkowe ciśnienie żylne
Rozszerzone monitorowanie hemodynamiczne z pomiarem pojemności minutowej serca
Układ oddechowy
Monitorowanie stężenia tlenu
Monitorowanie gazów wydechowych
Pulsoksymetria
Gazometria krwi tętniczej
29. Równowaga kwasowo-zasadowa
Fizjologia równowagi kwasowo-zasadowej
Źródła jonów wodorowych
Układy buforowe organizmu
Rola płuc w gospodarce kwasowo-zasadowej
Rola nerek w gospodarce kwasowo-zasadowej
Udział innych narządów w regulacji gospodarki kwasowo-zasadowej
Powiązanie gospodarki kwasowo-zasadowej z wodno-elektrolitową
Ocena stanu równowagi kwasowo-zasadowej
Zaburzenia gospodarki kwasowo-zasadowej
Oddechowe zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej
Metaboliczne (nieoddechowe) zaburzenia gospodarki kwasowo-zasadowej
Diagnostyka różnicowa zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej
Leczenie zaburzeń gospodarki kwasowo-zasadowej
Leki alkalizujące i zakwaszające
Leczenie kwasicy oddechowej
Leczenie zasadowicy oddechowej
Leczenie kwasicy metabolicznej (nieoddechowej)
Leczenie zasadowicy metabolicznej
Płynoterapia w zaburzeniach gospodarki kwasowo-zasadowej
30. Zaburzenia hemostazy w anestezjologii i intensywnej terapii
Mechanizmy hemostazy
Fizjologia procesu krzepnięcia krwi
Fizjologia procesu fibrynolizy
Zaburzenia w układzie krzepnięcia i fibrynolizy
Skazy wrodzone
Nabyte skazy krwotoczne
Stan nadkrzepliwości (trombofilia)
Wpływ operacji na układ krzepnięcia
Wpływ płynoterapii na układ krzepnięcia krwi
Wpływ anestezji regionalnej – blokady centralnej na układ krzepnięcia
Wpływ hipotermii na układ krzepnięcia
Ocena kliniczna chorego
Laboratoryjna ocena układu krzepnięcia
31. Sepsa, wstrząs septyczny
Patofizjologia
Terminologia i klasyfikacja
Diagnostyka
Definicje dysfunkcji narządowych
Epidemiologia
Leczenie
Stabilizacja wstępna
Rozpoznanie zakażenia
Leczenie antybiotykami
Leczenie dysfunkcji krążeniowej
Leczenie dysfunkcji oddechowej
Leczenie dysfunkcji nerek
Rekombinowane ludzkie aktywowane białko C
Inne metody postępowania leczniczego
32. Wstrząs i anafilaksja
Definicja wstrząsu
Klasyfikacja wstrząsu
Wstrząs oligowolemiczny
Wstrząs kardiogenny
Wstrząs obstrukcyjny
Wstrząs dystrybucyjny
Patogeneza i patofizjologia wstrząsu
Podstawy hemodynamiczne wstrząsu
Funkcja naczyń włosowatych we wstrząsie
Mechanizm uszkodzenia komórek we wstrząsie
Dostawa tlenu do tkanek we wstrząsie
Mechanizmy kompensacyjne we wstrząsie
Zmiany funkcji narządów we wstrząsie
Diagnostyka wstrząsu
Objawy kliniczne
Wyniki badań laboratoryjnych
Badania obrazowe
Inwazyjne monitorowanie hemodynamiczne
Inne metody diagnostyczne
Leczenie wstrząsu
Wstępne postępowanie resuscytacyjne
Płynoterapia
Leki inotropowe i wazoaktywne
Wspomagające leczenie wstrząsu
33. Uraz. Mnogie obrażenia ciała
Epidemiologia urazów
„Łańcuch przeżycia” w obrażeniach ciała
Zdarzenia z dużą liczbą poszkodowanych
Postępowanie w ciężkich urazach czaszkowo-mózgowych
Urazy jamy brzusznej – diagnostyka i leczenie
Zespół zmiażdżeniowy – diagnostyka i leczenie
Uraz szyjnego odcinka kręgosłupa – diagnostyka i leczenie
Znieczulenie chorego z ciężkimi obrażeniami ciała
Załączniki
34. Ostra niewydolność nerek
Ostra niewydolność nerek u chorych leczonych na OIT
Ocena stanu pacjenta
Układ krążenia
Układ oddechowy
Układ nerwowy
Układ pokarmowy
Układ krwiotwórczy
Układ dokrewny
Równowaga kwasowo-zasadowa i gospodarka wodno-elektrolitowa
Szczególna wrażliwość na infekcje
Wpływ niewydolności nerek na farmakokinetykę i metabolizm leków
Środki stosowane w indukcji znieczulenia
Opioidy
Środki zwiotczające mięśnie
Inhibitory esterazy cholinowej
Anestetyki wziewne
Analgetyki miejscowe
Stosowanie dopaminy w ostrej niewydolności nerek
35. Ostre stany w położnictwie
Nadciśnienie indukowane ciążą
Kryzys nadciśnieniowy
Rzucawka i obrzęk mózgu
Zaburzenia czynności nerek
Zaburzenia krzepnięcia
Obrzęk płuc
Znieczulenie do cięcia cesarskiego
Zespół HELLP
Rozpoznanie
Leczenie
Powikłania
Krwotok położniczy
Leczenie
Postępowanie chirurgiczne
Znieczulenie w krwotoku położniczym
Zatorowość płucna
Zator skrzepliną
Zator płynem owodniowym
Zator powietrzny
Ciąża powikłana chorobą serca
Wady serca nabyte
Wady serca wrodzone
Nadciśnienie płucne
Kardiomiopatia
Ciężarna z przeszczepionym sercem
Kardiogenny obrzęk płuc
Ciężarna z wszczepioną mechaniczną zastawką serca
Poród u ciężarnej z chorobą serca
Cięcie cesarskie u ciężarnej z chorobą serca
Resuscytacja krążeniowo-oddechowa u ciężarnej
Ogólne zasady postępowania
Cięcie cesarskie u ciężarnej z zatrzymaniem krążenia
Śmierć mózgu u ciężarnej
36. Ostre stany w endokrynologii
Cukrzyca
Choroby tarczycy
Choroby nadnerczy
Choroby gruczołów przytarczycznych
Choroby przysadki mózgowej
37. Ostre zaburzenia w gastroenterologii
Uwagi ogólne dotyczące rejonu trzewnego
Urazy jamy brzusznej
Zaburzenia motoryki żołądka i jelit
Krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego
Krwawienie z żylaków przełyku
Krwawienie z żołądka i dwunastnicy
Ostre zapalenie trzustki
Ostra niewydolność wątroby
Diagnostyka schorzeń wątroby
Wirusowe zapalenie wątroby
Pozawątrobowe zespoły kliniczne w zakażeniach wirusami hepatotropowymi
Zespoły związane z zakażeniem HCV
Zespół wątrobowo-nerkowy
Toksyczne uszkodzenie wątroby
Inne rzadko występujące schorzenia z niewydolnością wątroby
Anestezja ogólna – problemy związane z uszkodzeniem wątroby
Powikłania związane z niewydolnością wątroby
Encefalopatia
Inne zaburzenia towarzyszące niewydolności wątroby
Przeszczepy wątroby
38. Leczenie żywieniowe
Trawienie i wchłanianie
Zasoby organizmu
Niedożywienie i wyniszczenie
Historia naturalna głodzenia i kliniczne skutki niedożywienia i wyniszczenia
Ocena stanu odżywienia
Wskaźnik masy ciała
Subiektywna globalna ocena stanu odżywienia
NRS 2002
Co to jest leczenie żywieniowe
Wskazania do leczenia żywieniowego
Zapotrzebowanie na substraty odżywcze
Żywienie dojelitowe
Wybór diety
Dostęp jelitowy
Powikłania żywienia dojelitowego
Żywienie pozajelitowe
Metody żywienia pozajelitowego
Dostęp naczyniowy
Konstruowanie programu żywienia pozajelitowego
Preparaty stosowane w żywieniu pozajelitowym
Powikłania żywienia pozajelitowego i zapobieganie im
Monitorowanie pacjenta żywionego pozajelitowo
Podsumowanie
39. Leczenie płynami
Woda organizmu
Pochodzenie wody ustrojowej
Straty wody
Regulacja neurohormonalna równowagi wodno-elektrolitowej
Zapotrzebowanie na wodę
Ocena stanu nawodnienia
Elektrolity
Sód
Potas
Wapń
Magnez
Fosforany
Wpływ urazu operacyjnego na gospodarkę wodno-elektrolitową
Stosowanie płynów w leczeniu
Podawanie płynów podczas operacji
Podawanie płynów po operacji
Podsumowanie
40. Zakażenia i antybiotykoterapia na oddziale intensywnej terapii
Mechanizmy oporności bakterii na antybiotyki
Mechanizmy oporności nabytej
Inne mechanizmy oporności
Kliniczne implikacje leczenia antybiotykami ciężkich zakażeń bakteryjnych i grzybiczych
Ogólne zasady właściwego doboru antybiotyków
Zakażenia związane z kaniulacją dużych naczyń żylnych
Zakażenia w obrębie jamy brzusznej
Zakażenia wywodzące się z jamy brzusznej
Zakażenia układu moczowego
Szpitalne zapalenie płuc
Czynniki wpływające na zmniejszenie możliwości rozwoju HAP i VAP
Diagnostyka
Leczenie
41. Intensywna terapia pediatryczna
Schorzenia układu oddechowego
Wady wrodzone
Zaburzenia adaptacji układu oddechowego do życia pozałonowego
Nowotwory górnych dróg oddechowych
Infekcje dróg oddechowych
Okołoporodowe uszkodzenie o.u.n.
Wstrząs okresu dziecięcego
Mechanizmy wstrząsu okresu niemowlęcego
Objawy wstrząsu u dzieci
Sepsa i wstrząs septyczny okresu dziecięcego
Kryteria niewydolności narządowej
Patogeneza i obraz kliniczny
Leczenie
Zasady leczenia niewydolności oddechowej i prowadzenia wentylacji mechanicznej u dzieci
Ciągłe ciśnienie dodatnie w drogach oddechowych
Wentylacja mechaniczna
Powikłania wentylacji mechanicznej
Tracheotomia
Skutki uboczne wentylacji mechanicznej
Sedacja w intensywnej terapii dziecięcej
Skale oceny sedacji i bólu stosowane u dzieci
Leki stosowane w sedacji
Odzwyczajanie od sedacji
42. Śmierć mózgu – zmiany w procedurach diagnostycznych
Rozpoznawanie śmierci mózgowej
Ewolucja koncepcji rozpoznawania śmierci
Mechanizm śmierci mózgu
Procedura rozpoznawania śmierci mózgu
Nowelizacja ustawy transplantacyjnej
Zmiany w wytycznych dotyczących rozpoznawania śmierci mózgu
Podsumowanie procedury rozpoznawania śmierci mózgu